Trybunet.pl | Kompendium wiedzy prawnej >> Prawo pracy >> Mobbing – czym jest i jak go udowodnić?

Mobbing – czym jest i jak go udowodnić?

Mobbing – czym jest i jak go udowodnić?
08:38 02/06/2015

Mobbing to działanie o charakterze uporczywym i długotrwałym, mające na celu upokorzenie i poniżenie pracownika lub wywołanie u niego poczucia zaniżonej oceny przydatności zawodowej.

Należy odróżnić mobbing od dopuszczalnej i zwyczajowej w pracy krytyki dokonań zawodowych. Stąd podkreślenie częstotliwości takich zachowań. Także wszelkie próby, mające na celu odizolowanie pracownika lub wyeliminowanie go z zespołu mają cechy mobbingu. Nękanie, poniżanie i dyskredytowanie musi mieć charakter obiektywny - współpracownicy także powinni dostrzegać niepokojące relacje prześladowanej osoby z podwładnym.

Można wyróżnić dwa rodzaje mobberów - pierwszy jest skryty. Wszelkie rozmowy i obelgi mają miejsce w zaciszu gabinetu, bez udziału osób trzecich. Ten rodzaj jest znacznie trudniejszy do udowodnienia, gdyż mimo uporczywych nacisków może być potraktowany jako zwykła krytyka, której świadkowie nie będą mogli potwierdzić ani zaprzeczyć. Drugi rodzaj to jawne i otwarte poddawanie w wątpliwość kompetencji pracownika na forum publicznym, pozbawione obiektywnych podstaw i często mające charakter insynuacji.

Psychologowie najczęściej wywodzą powód mobbingu z psychopatycznej osobowości mobbera, który satysfakcję czerpie z dyskredytowania i upokarzania podwładnego. Towarzyszy temu poczucie słuszności własnego postępowania i argumentacja o konieczności utrzymania odpowiedniego poziomu dyscypliny pracy.

W skrajnych przypadkach działania mobbingowe kończą się samodzielnym zwolnieniem poszkodowanego z pracy, może towarzyszyć temu obniżone poczucie własnej wartości, depresja, załamanie nerwowe.

Mobbingowi przeciwdziałać można przede wszystkim przez sygnalizowanie takich zachowań odpowiednim instancjom w firmie. Osoby postawione wyżej w hierarchii mogą jednak nie zrozumieć argumentów w sytuacji, która nie dotyczy ich bezpośrednio. Dobrze jest gromadzić wszelkie dowody - nagrania, materiały z monitoringu, zapisy rozmów i zachowań, drukować obraźliwe maile, opierać się na opinii świadków. W ostateczności można skierować sprawę do sądu pracy - tu jednak dysponować należy niezbitym materiałem dowodowym, w przeciwnym wypadku koszta przegranego procesu poniesie sam wnioskujący. Jeśli mobbing miałby być przyczyną rozwiązania umowy o pracę, pracownikowi przysługuje odszkodowanie, nie może być ono niższe niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Mowa o wcześniejszym rozwiązaniu stosunku pracy, które nie nastąpiło z inicjatywy pracownika, tylko został on do tego zmuszony. Wtedy powołuje się na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę. Pracownik może powoływać się na rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym.

Specjaliści od prawa pracy radzą ofiarom mobbingu przede wszystkim:

  • zapisywać wszelkie niepokojące zachowania i działania wraz z ich czasem, miejscem i okolicznościami,
  • rozmawiać o swojej sytuacji z jak największą liczbą osób (znajomi, rodzina, współpracownicy, związki zawodowe itp.),
  • szukać możliwości mediacji i w miarę możliwości polubownie rozwiązywać problemy,
  • zachowywać asertywność, w utarczkach słownych nie naruszać godności osobistej rozmówcy, zachować kulturę i przedstawiać racjonalne argumenty.

prawo pracy mobbing